محفل نقد و ارزیابی کتاب« حقوق اساسی جمهوری اسلامی افغانستان» در دانشگاه خاتم‌النبیین(ص)

عقرب ۱۰, ۱۳۹۵ - ۱۴:۰۸:۳۳

محفل نقد

 

نقد و بررسی کتاب‌های علمی و اکادمیک، از برنامه‌های برجسته و مهم در فرایند تولید علم و دانش است. بدون وجود نقدهای علمی، کاروان دانش بی‌تحرک و مرده است. از همین روی، مراکز علمی و اکادمیک در سطح دنیا، با برگزاری محافل ویژه‌ای به نقد و بررسی کتاب‌ها و مقالات علمی می‌پردازند و از این طریق، نقشی در پیش‌برد کاروان توسعه‌ی علمی ایفا می‌کنند.

دانشگاه خاتم‌النبیین نیز به عنوان یکی از مراکز معتبر علمی و اکادمیک در کشور، روز شنبه(۸/۸/۱۳۹۵) میزبان مهمانان محفل نقد علمی چاپ جدید کتاب « حقوق اساسی جمهوری اسلامی افغانستان»، اثر علمی دکتر عبدالعلی محمدی بود. در این محفل، پس از تلاوت آیات قرآن کریم و پخش سرود ملی کشور، دکتر سید یوسف موسوی، معاونت محترم علمی تدریسی دانشگاه به ایراد سخن پرداخته و بر اهمیت موضوع نقد و ارزیابی علمی تأکید نمود.

دکتر موسوی، در بخشی از سخنان خویش، به شاخص‌های توسعه اشاره نموده و میزان تخصیص بودجه برای برنامه‌های پژوهشی، چاپ کتاب و مقالات علمی در مجله‌های تخصصی و میزان حضور و عضویت تعداد پژوهشگر در یک کشور و مراکز علمی را از شاخص‌های اصلی توسعه‌ی همه‌جانبه عنوان کرد. دکتر موسوی، با اشاره به وضعیت تحصیلات عالی در کشور، میکانیزم تحصیلات عالی آموزش‌محور را نقد و بر هماهنگی و توأم بودن آموزش در کنار پژوهش تأکید نمود. دکتر موسوی افزود: پژوهش‌های علمی در افغانستان، نه به صورت سیستماتیک، بلکه جرقه‌هایی است که در برخی اوقات ایجاد می‌شود، و این امر، در شرایط فعلی کشور ناکافی است.

دکتر قاسم‌علی صداقت، از سخنرانان دیگری محفل بود که به نقد و بررسی کتاب حقوق اساسی جمهوری اسلامی افغانستان پرداخت و جنبه‌های مثبت و منفی کتاب مذکور را برجسته نمود. دکتر صداقت، نقد و بررسی علمی را، « تمییز سره از ناسره» عنوان کرد و بر بی‌طرفی و دوری از قضاوت‌های ارزشی در امر نقد و ارزیابی تأکید نمود. ایشان ضمن برشمردن فواید نقد و انتقاد آثار علمی، « دانش‌بنیان» بودن کتاب حقوق اساسی جمهوری اسلامی افغانستان را از برجستگی‌ها و امتیازات اصلی آن کتاب عنوان نموده و روش‌مندبودن، رعایت نظم منطقی، مسأله‌شناسی قوی، تقارن در مباحث و درآمیختگی دانش و تجربه را از امتیازات عمده‌ی کتاب مذکور بیان کرد.

ایشان در بخش نقدها و انتقادات، نیز نکات مهمی را اشاره نمودند. به باور دکتر صداقت، عدم رعایت توازن شکلی در بخش‌بندی‌ها، عدم رعایت رویه‌ی واحد در دسته‌بندی مطالب و نداشتن مقدمه در برخی از فصول و بخش‌ها را از کاستی‌های اصلی این اثر علمی است.

در بخش محتوایی، دکتر صداقت، ضمن تأکید بر نکات قوت کتاب و نویسنده؛ عدم بررسی هنجارها و آزادی‌های اساسی در کنار بررسی نهادهای سیاسی، داشتن رویکرد بیشتر سیاسی تا حقوقی، عدم بیان روشن مفهوم دولت و مبانی، تأکید بیش از حد بر موافقت‌نامة بن به عنوان مبنای شکل‌گیری نظام سیاسی جدید، عدم مرور بر قانون اساسی، بی توجهی به راه حل‌های تعارض قوانین اسلامی، عرفی و مدرن و نپرداختن به نهاد قوة قضائیه و … را از کاستی‌های این اثر علمی عنوان کرد.

در اخیر دکتر عبدالعلی محمدی، نویسندة این اثر علمی به ایراد سخن پرداخته و به توجیه و تحلیل انتقادات وارده اشاره کرد. ایشان حقوق اساسی را حقوق سیاست دانسته و وظیفة حقوق‌دان را توجیه و تبیین سیاست عنوان کرد. به باور ایشان، کارکرد حقوق اساسی، تعیین مرز قدرت و آزادی است. از این روی، پرداختن به نهادهای سیاسی، تحت عنوان حقوق اساسی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

قابل ذکر است، دانشگاه خاتم النبیین، به عنوانی یک نهاد مهم و علمی، در کنار توجه به مسأله‌ی آموزش، پژوهش را نیز مورد تأکید قرار داده و آن را زیربنای توسعه‌ی کشور می‌داند. از این روی، در کنار ارایه‌ی خدمات آموزشی، به تحقیقات علمی پرداخته و آثار گران‌سنگی به جامعه‌ی علمی افغانستان تقدیم می‌نماید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *