افتتاح اولین مرکز تحقیقات لابراتواری مطابق با استندردهای جهانی در دانشگاه خاتم‌النبیین(ص)

سرطان ۹, ۱۳۹۵ - ۰۹:۰۴:۱۳

4

هنگامی که در تاریخ دوم جوزای سال جاری، مکتوب رسمی وزارت تحصیلات عالی به آدرس دانشگاه خاتم النبیین(ص) آمد و خبر از اتفاقی میمون و شعف انگیز در عرصه آموزشی داد، تمام متولیان دانشگاه خصوصا موسس عالی قدر دانشگاه حضرت آیت الله العظمی محسنی دام ظله العالی بر این نکته تاکید اکید فرمودند که دانشگاه خاتم النبیین(ص) باید یک استراتژی و نقشه راه جدید در مسیر شکوفایی هر چه بیشتر کشور در عرصه آموزش و پژوهش تعریف نماید.

موسس ارجمند و علی قدر دانشگاه، حضرت آیت الله محسنی حفظه الله تعالی در بیاناتی مبسوط این استراتژی و نقشه راه را برای دانشگاه ترسیم کردند.

ایشان به متولیان دانشگاه امر کردند: « باید مرکز تحقیقات در دانشگاه ایجاد شود. دانش باید همراه با تحقیق باشد. نباید فقط به آموزش تنها اکتفا کرد».

از دیدگاه موسس ارجمند دانشگاه، نبود تحقیقات در دانشگاه ها ملازم با عدم توسعه کشور است.

ایشان فرمودند:

«منظور از علم در نگاه قرآنی و حدیثی، تنها علوم دینی نیست. بلکه علوم تجربی هم مراد است. ما در جهان مادی زندگی می­کنیم. باید اسرار ماده را بدانیم و کشف کنیم. ما اگر تحقیقات نداشته باشیم، هیچ وقت توسعه پیدا نمی­کنیم. تازمانی که ما به خودکفایی نرسیم، نه عزت پیدا می کنیم و نه استقلال و نه کرامت ملی».

ایشان تاکید کردند:

«القاء این فکر که افغان ­ها مغز استخراج قوانین تجربی و انسانی را ندارد، یک خیانت است».

در پرتو همین استراتژی، روز پنج شنبه در تاریخ آموزش و پژوهش کشور، اتفاقی خوش یُمن و مسرت بخش روی داد. این اتفاق عبارت از بازگشایی و افتتاح «اولین مرکز تحقیقات لابراتواری مطابق با استندردهای جهانی» در کشور بود.

اين مرکز تحقيقاتی، به منظور تقويت و ساماندهی فرآيند پژوهشی راه اندازي شده است و در بخش های تکثير و ايجاد حيوان‌خانه تحقيقاتی، مطالعات الکتروفيزيولوژيک، مطالعات رفتاری و مطالعات مولوکولی فعاليت می کند.
دانشگاه خاتم النبيين(ص)، بعنوان دومين دانشگاه برتر خصوصی در افغانستان، تلاش کرده است که علاوه بر تامین نيازهای آموزشی دانشجويان، سياست گذاری در راستای تقويت امور تحقيقاتی را نيز در دستور کار خود قرار دهد. ايجاد مرکز تحقيقات و تکنالوژی در تشکيلات اين دانشگاه، برخاسته از همين سياست علمی ـ پژوهشی است که روز پنجشنبه گشايش يافت. اين مرکز تحقيقاتی به هدف تقويت و ساماندهی فرآيند پژوهشی راه اندازی شده و در بخش های تکثير و ايجاد حيوان خانه تحقيقاتی، مطالعات الکترو فيزيولوژيک، مطالعات رفتاری و مطالعات مولوکولی فعاليت مي کند.
نظام تحصيلات عالی در افغانستان غالبا برای آموزش ساماندهی شده است و پژوهش که زيربنای توليد و گسترش علم است، چندان مورد توجه قرار داده نشده است. وجود اين خلاء راهبردی در دانشگاه های کشور، باعث شد که دانشگاه خاتم النبيين(ص)، برای اولين بار مرکز تحقيقات لابراتواری را مطابق با استندردهای جهانی در دستور کار خود قرار داده و آن را راه اندازی کند. استفاده از موش های آزمايشگاهی، استندرد و بين المللی که در مراکز تحقيقاتی جهان برای پيشبرد توسعه علمی و تحقيقات لابراتواری استفاده می شود يکي از اين اقدامات است.

در مراسم افتتاح مرکز تحقیقات و فناوری، دانشمند محترم جناب آقای دکتر سجادی ریاست دانشگاه، الحاج محمدجواد آقا محسنی، نماینده تام الاختیار موسس و صاحب امتیاز ارشد دانشگاه، کادر علمی و کارمندان ارشد دانشگاه و نیز مهمانان محترم حضور داشتند، دکتر سیدیوسف موسوی سرپرست معینیت تدریسی دانشگاه خاتم النبیین(ص) در ضمن سخنانی به اهمیت امر پژوهش خصوصا پژوهش های تجربی پراداخت و بیان دادشت:
مطالعات الکتروفيزيولوژيک يا پژوهش روي مغز، عضلات وساير بخش هاي بدن، مطالعات رفتاري و باليني ومطالعات مولوکولي يا اجزاي تشکيل دهنده حجرات، نظير شحميات و ژن ها از ديگر بخش های تحقيقاتی اند که دانشگاه خاتم النبيين(ص) اقدام به راه اندازي آن کرده است.
بگفته دکتر موسوی، پوهنتون خاتم النبيين(ص) اولين دانشگاه در افغانستان است که در فرآيند تحقيق، چنين مرکزی را ايجاد کرده است. لازم به ذکر است که دانشگاه خاتم النبيين(ص) علاوه برفعاليت هاي گسترده در رشته هاي مختلف علوم انساني و تجربي، تحقيقات در عرصه هاي تاليف و ترجمه، تحقيقات لابراتواري و انتشار مجلات پژوهشي را نيز در دستور فعاليت های تحقيقاتی خود قرار داده است.

به گفته جناب آقای دکتر موسوی:   نظام تحصیلات عالی در افغانستان اعم از دولتی و خصوصی نه برای پژوهش بلکه برای آموزش سازماندهي شده‌اند. در این مراکز، همه چيز براساس آموزش برنامه‌ريزي شده و حول محور آموزش مي‌چرخد. تقريباً تمامي کادر علمي دانشگاه‌هاي افغانستان آموزشي هستند، آن­ها اغلب نياز آموزشي دیپارتمنت مربوطه را برآورده مي‌نمايند و اغلب انگیزه و فرصتی برای پژوهش ندارند. در چنين شرايطي لازم است اولیای دانشگاه‌ها با تشويق و تسهيل امور مربوط به پژوهش و سياست‌گزاري‌هاي مناسب، انگيزه پرداختن به امور پژوهشي را به موازات آموزش تقويت كنند.

دکتر موسوی در ارتباط با وظیفه اصلی دانشگاه ها که «آموزش همراه با پژوهش» است، بیان داشت: در راستای تقویت و ساماندهی فرایند پژوهش، لازم است دیپارتمنت از حالت آموزشي محض به دیپارتمنت آموزشي- پژوهشی تبديل شود و پژوهش به­عنوان يك وظيفه رسمي وارد عرصه فعاليت‌هاي کادر علمي گردد. وظيفه اصلي دانشگاه به موازات آموزش، توليد دانش و كاربرد آن در جامعه است و توليد دانش، صرفا در سایه پژوهش میسر است.

به علت گستردگی، تنوع و دشواری فرایند پژوهش و همچنین ضرورت سازماند­هی و سياست‌گزاري‌هاي مناسب، شدیدا لازم است در هر دانشگاه مرکزیتی­ در امور پژوهشی فعال گردد. قطعا با فعالیت این بخش پایه­های اساسی فرایند پژوهش مستحکم و بر اعتبار علمی دانشگاه­ها افزوده خواهد بود. مرکز تحقیقات و فناوری دانشگاه خاتم النبیین(ص) در راستای توسعه‌­ی فعالیت­های پژوهشی، در بخش­های زیر فعالیت می­نماید:

الف) بخش تآلیف و ترجمه:

این بخش شامل ترجمه و تآلیف کتب درسی، کمک­درسی و علمی در حوزه های مختلف می باشد.

ب) بخش تحقیقات لابراتواری:

این بخش شامل قسمت های زیر می باشد که برای اولین بار مطابق با استندردهای جهانی در کشور صورت گرفته است:

  1. تکثیر و ایجاد حیوان خانه (Animal House) تحقیقاتی
  2. مطالعات الکتروفیزیولوژیک
  3. مطالعات رفتاری
  4. مطالعات مولکولی

ج) انتشار مجلات پژوهشی:

این بخش شامل انتشار فصلنامه پژوهشی در حوزه علوم انسانی و علوم طبی است.

5

6